Xəbər verdiyimiz kimi, bir ay əvvəl Argentinaya yola düşən kruiz gəmisində epidemiya baş verib. Səkkiz nəfər yoluxub, 3 nəfər ölüb.
"Unikal" xəbər verir ki, hazırda hantavirus vəziyyəti getdikcə pisləşir. Digər viruslar kimi, onun da mutasiyaya uğradığı və tədricən uyğunlaşdığı aşkar edilib.
ÜST-ün baş direktoru Tedros Adhanom Qebreyesus bildirib ki, gəmidə hantavirusun yayılması COVID-19 pandemiyasının ilkin mərhələlərindən fərqlidir.
Hantavirus yoluxmuş gəmiricilərlə təmas yolu ilə ötürülür.
Gəmi Kabo-Verdenin paytaxtı Praya sahilində lövbər salıb. Hakimiyyət orqanları sərnişinləri və heyət üzvlərini sahilə buraxmayıb - yalnız qoruyucu geyimli tibb işçilərinə gəmiyə minməyə icazə verilib. Sərnişinlərə maskalar verilib, kabinələrinə yemək qoyulub və göyərtədə bir-bir gəzməyə icazə verilib.
Artıq bəzi sərnişinlər öz ölkələrinə təxliyə edilib.
Ağır hallarda ölüm nisbəti 40 faizə qədərdir və bunun üçün peyvənd yoxdur. Lakin, panikaya ehtiyac yoxdur. Yüngül yoluxmaların yalnız 4%-i sağalmır. Virus adətən insandan insana yayılmır. Bununla belə, Cənubi Afrika gəmidəki iki xəstədə "Andes" ştamının olduğunu təsdiqləyib. Bu, nadir hallarda yoluxucu olan bir istisnadır. Həkimlər deyirlər ki, əgər infeksiya həqiqətən də belə baş veribsə, bu, tibb elmində dəyişikliyə səbəb olacaq. ÜST bildirir ki, geniş ictimaiyyət üçün risk azdır.
ÜST gəmidə baş verən epidemiya səbəbindən İspaniyaya müraciət etdi, çünki Kanar adaları xəstələri qəbul etmək qabiliyyətinə görə ən yaxın nöqtə idi. Madrid razılaşdı. Lakin Kanar adaları hökumətinin başçısı bəyan etdi: "Mən onun Kanar adalarına çatmasına icazə verə bilmərəm. Təhlükəsizlik zəmanəti yoxdur". O, baş nazirlə görüş tələb etdi.
İspaniya Səhiyyə Naziri gəminin üç gün ərzində Tenerife adasına çatacağını açıqladı. Bütün xəstə sərnişinlər artıq təxliyə edilib və sağlam sərnişinlər simptomsuzdur. İspanlar Madrid xəstəxanasına aparılacaq, əcnəbilər isə dərhal geri qaytarılacaqlar. Lakin adanın rəhbəri təslim olmur. Ölkə razılaşsa da, ada razılaşmır. Yüzdən çox insan dənizdə gözləməyə davam edir.
Simptomlar, risklər, qarşısının alınması
Xəstəlik gizli şəkildə başlayır, əvvəlcə yüksək hərarət, baş ağrısı, əzələ ağrıları və ürəkbulanma ilə müşayiət olunur. Erkən mərhələlərdə asanlıqla qrip və ya qida zəhərlənməsi ilə səhv salına bilər. İnkubasiya dövrü bir həftədən altı həftəyə qədərdir. Bir neçə gün ərzində kəskin pisləşmə, o cümlədən ağrılı öskürək, nəfəs darlığı, tənəffüs çatışmazlığı və ya böyrək çatışmazlığı baş verə bilər. Reanimasiya olmadan nəticə ölümcül ola bilər.
Hantavirus üçün spesifik bir müalicə yoxdur. Müalicə dəstəkləyicidir: oksigen, süni tənəffüs aparatları və dializ.
Vəba və hantavirus müxtəlif miqyaslı xəstəliklərdir, lakin ssenari əsrlər boyu dəyişməz qalıb. 14-cü əsrdə ticarət gəmiləri Qara Ölümü Avropa limanlarına gətirdi, hakimiyyət orqanları sərhədləri bağladı, yoluxmuşların sahilə çıxmasına icazə verilmədi və ölüləri daşıyan gəmilər dənizdə üzməyə buraxıldı. İndi isə hantavirus daşıyan kruiz gəmisi Kabo-Verde sahillərində lövbər salıb. Vəziyyət eynidir, yalnız virus fərqlidir və ölüm nisbəti daha aşağıdır.
1720-ci ildə "Böyük Müqəddəs Entoni" ticarət gəmisi Marselə vəba gətirdi. Yükün sahibləri mənfəətlərini qorumaq üçün gəmidə xəstə insanların olduğunu gizlətdilər. Nəticədə vəba yüz minlərlə insanın - şəhər əhalisinin üçdə birinin - həyatına son qoydu. Bugünkü hekayə də eyni məntiqə əsaslanır: itki qorxusu, karantindən yayınmaq cəhdi və gəmini limanda qəbul etməkdən imtina.
Ağarza Elçinoğlu
